Avrupalı Liderler, ABD’nin Grönland Tehditlerine Karşı Ortak Yanıt Vermeyi Taahhüt Etti
Avrupalı liderler, ABD Başkanı Donald Trump’ın, Danimarka Grönland’ı satmayı kabul edene kadar yeni gümrük vergileri uygulama tehdidinde bulunmasının ardından transatlantik ittifakı tehlikeye atan benzeri görülmemiş tırmanışa karşı birlik içinde hareket etme sözü verdi.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’den Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz’e kadar tüm AB liderleri, Trump yönetiminin sekiz Avrupa ülkesine ek gümrük vergileri uygulanacağını duyurmasının ardından, Avrupa’nın egemenliğini korumak için birlik, koordinasyon ve kararlılık mesajı verdi.
Trump, Danimarka, İsveç, Norveç, Fransa, Almanya, Hollanda, Finlandiya ve Birleşik Krallık’tan gelen tüm ürünlere, “Grönland’ın satın alınması konusunda bir anlaşmaya varılıncaya kadar” ek yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacağını belirtti. Bu oranın Haziran ayına kadar yüzde 25’e çıkarılabileceğini de açıkladı.
Grönland, Danimarka’ya bağlı yarı özerk bir bölgedir. Bu haftanın başlarında aynı ülkeler grubunun adaya ortak bir misyon göndereceklerini açıklaması, Beyaz Saray’ın öfkesine ve gümrük vergileri üzerinden misilleme yapmasına yol açmıştı.
AB ve ABD geçtiğimiz yaz Avrupa ürünlerine vergileri yüzde 15’e çıkarırken, ABD sanayi mallarına uygulanan vergileri sıfıra indiren bir anlaşma imzaladı. Brüksel, bu tavizin ABD’nin Ukrayna’daki angajmanını desteklemek için yapıldığını savundu.
Trump yönetiminin duyurduğu ek vergilerin uygulanma şekli henüz net değil ancak bu tehdit iki taraf arasında yeni bir ticaret savaşını tetikleyebilir. AB Konseyi Başkanı António Costa, liderlerin vereceği yanıtları koordine edeceğini belirtti.
Ursula von der Leyen de Costa’nın sözlerine katılarak “Gümrük vergileri transatlantik ilişkilere zarar verir ve tehlikeli bir aşağı doğru sarmal riski taşır. Avrupa, birliğini, koordinasyonunu ve egemenliğini koruma kararlılığını sürdürecektir.” dedi.
Komisyon, 27 ülke adına ticaret müzakerelerini yürütme yetkisine sahip ancak Beyaz Saray’ın ülkeleri tehdit etmesinden endişe ediliyor. Trump yönetimi son haatlarda Grönland ile ilgili sert açıklamalar yaparak bölgenin ulusal güvenlik nedeniyle ABD’ye devredilmesini istedi. Danimarka’nın müttefikleriyle bölge güvenliğini sağlayabileceği önerileri reddetti.
Hafta başında Danimarkalı yetkililer, Rus ve Çin savaş gemilerinin Grönland çevresinde dolaştığı iddialarını yalanladı. Ancak Grönland’a destek için düzenlenen keşif gezisine katılan ülkeler, Trump’ın vergi tehdidine maruz kaldı.
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, Beyaz Saray’ın tepkisine şaşırdığını belirterek Avrupa misyonunun amacının “Kuzey Kutbu’nda güvenliği artırmak” olduğunu vurguladı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, AB’nin yıldırılamayacağını belirterek gümrük vergisi tehditlerinin kabul edilemez olduğunu ve Avrupalıların birlik içinde karşılık vereceğini sosyal medya hesabından paylaştı. İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ise “Kendimize şantaj yaptırmayacağız” açıklamasını yaptı.
Parlamento’dan AB’ye ‘ticaret bazukası’ çağrısı
AB içinde, Trump’a karşı izlenen yatıştırma stratejisinin sorgulanmasına neden olan AB’nin zorlama karşıtı aracı olarak bilinen ve “ticaret bazukası” olarak adlandırılan mekanizmanın harekete geçirilmesi talebi yükseliyor. Bu mekanizma, üçüncü ülkelerin ticaretine kısıtlamalar getirebilir.
Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, ABD mallarına yönelik vergi indirimlerinin askıya alınmasını isteyerek “Artık hiçbir şey eskisi gibi devam edemez” dedi. Avrupa Halk Partisi lideri Manfred Weber de AB-ABD anlaşmasının dondurulmasını talep etti.
