“Beyinsiz Yeni Denizanası Türü: 24 Gözüyle Dikkat Çekiyor”
Hong Kong’un Mai Po Doğa Rezervi’ndeki bir karides havuzunda, sadece 1,5 santimetre boyunda ve 24 göze sahip yeni bir denizanası türü keşfedildi. Tripedalia maipoensis adı verilen bu tür, çamurlu sularda neredeyse görünmez hale gelmesiyle dikkat çekiyor. Keşif, Zoological Studies dergisinde yayımlandı ve araştırma Hong Kong Baptist Üniversitesi’nden (HKBU) deniz biyoloğu Profesör Qiu Jianwen tarafından gerçekleştirildi. Profesör Qiu, 2020-2022 yılları arasında mangrov ormanlarıyla açık haliç arasındaki karides havuzlarında gece örneklemesi yaparak bu benzersiz türü buldu.
Bu yeni denizanasının en dikkat çekici özelliği, 4 grup halinde düzenlenmiş toplam 24 göze sahip olması. Her grup, 2 büyük mercekli gözle net görüntüler oluştururken, diğer 4 göz ışık ve karanlık algısı üzerine yoğunlaşıyor. Göz yapısı, akraba türü Tripedalia cystophora ile benzerlik göstermekte. Beyni olmamasına rağmen, bu tür gözler ve kaslardan gelen sinyalleri koordine eden bir merkezi sinir sistemine sahip. Sonuçlar, bu grubun ilişkilendirerek öğrenme yeteneğine sahip olabileceğini gösteriyor. Araştırmacılar, Tripedalia maipoensis’in bu yeteneği paylaşır mı sorusunu incelemeye almış durumda.
Denizanasının, Karayip kökenli akrabası Tripedalia cystophora ile genetik analizi de yapıldı. Birden fazla gen bölgesi üzerinden oluşturulan filogenetik ağaç, yeni türü bu akrabanın yanına yerleştirdi. 16S rRNA genindeki genetik farklılık ise yüzde 17,4 olarak belirlendi. Her iki tür arasındaki belirgin morfolojik farklılıklar da, onları ayrı türler olarak tanımlamak için yeterli oldu. Yeni türde, çanın her köşesinde üç düzleşmiş kassal yapı bulunmakta ve her yapıya yalnızca bir dokunaç bağlı. Ayrıca, velaryumda yer alan çatallı kanallar da türün tanımlanmasında önemli rol oynadı.
Tripedalia maipoensis, Çin kıyılarında resmi olarak tanımlanan ilk kutu denizanası türü olma özelliği taşıyor. Bu keşif, türlerin küresel dağılım haritasını güncellemeye yardımcı oluyor. Türün, yoğun nüfuslu bir kentin yanında bulunan bir karides havuzunda tespit edilmesi, insan etkisiyle şekillenmiş habitatların bile keşfedilmemiş türlere ev sahipliği yapabileceğini gösteriyor. Araştırmacılar, Mai Po gibi kapsamlı bir alanda yeni bir türün keşfedilmesinin, daha az incelenmiş sulak alanların keşfedilmemiş yaşam formları barındırabileceğine dair önemli bir gösterge olduğuna dikkat çekiyor.
