TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, uluslararası sistemin küresel sorunlara çözüm üretme konusunda yetersiz kaldığını vurgulayarak, “Dünya beşten büyüktür” anlayışının gün geçtikçe daha fazla kabul gördüğünü ifade etti. Oktay, daha adil ve temsilci bir uluslararası sistemin gerekliliğine dikkat çekti.
Oktay, Japonya’nın Tokyo kentinde Keio Üniversitesi çatısı altında düzenlenen “Dış Politika Söyleşileri” etkinliğinin beşincisinde, “Orta Doğu’daki Güncel Dinamikler Işığında Türk-Japon Stratejik İlişkileri” başlıklı bir konuşma yaptı. Etkinlikte Türkiye’nin Tokyo Büyükelçisi Oğuzhan Ertuğrul da bir açılış konuşması gerçekleştirerek, Türkiye ve Japonya arasındaki ilişkilerin tarihi bir dostluk ve dayanışma üzerine inşa edildiğini belirtti. Ertuğrul, iki ülkenin stratejik ortaklığını ekonomi, teknoloji, yatırım ve yükseköğretim gibi alanlarda daha da güçlendirmek için kararlı olduklarını ifade etti.
Oktay, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan uluslararası düzenin çağın gereksinimlerine yanıt veremediğini belirterek, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) veto mekanizmasının işlevselliğini yitirdiğini dile getirdi. Oktay, BMGK’nın birçok uluslararası kriz ve insani durum karşısında etkisiz kaldığını vurgulayarak, dünya genelinde daha işlevsel ve adil karar alma mekanizmalarına sahip bir sisteme ihtiyaç olduğunu söyledi.
Dijital dönüşüm çağında yapay zeka, kuantum teknolojileri, biyoteknoloji gibi alanların küresel güç rekabetinin merkezine yerleştiğini belirten Oktay, Türkiye’nin stratejik bir merkez haline geldiğini ifade etti. Türkiye’nin, kriz yönetme yeteneği ile bölgesel bağlantılar kurabilen ve çok yönlü bir dış politika izleyen önemli bir aktör olduğunu dile getirdi.
Filistin meselesinin, bölgedeki istikrarsızlığın temelinde yattığını belirten Oktay, son 20 ayda Gazze’de yaşanan saldırılarda birçok masum insanın hayatını kaybettiğini hatırlattı. Oktay, ateşkes sağlansa bile insani durumun hala kaygı verici olduğunu ifade ederek, Gazze’nin yeniden inşası için acil adımlar atılması gerektiğini savundu.
“Kalıcı barış için tek çözüm iki devletli çözümdür” diyen Oktay, bağımsız bir Filistin Devleti’nin 1967 sınırları çerçevesinde kurulması gerektiğini vurguladı. Türkiye’nin bu süreçte ateşkes ve yeniden inşaya destek verdiğini söyleyen Oktay, uygun koşullar oluştuğunda Türkiye ve Japonya’nın Gazze’nin yeniden imarı için iş birliği yapabileceğini dile getirdi.
Oktay, aynı zamanda İran çevresindeki gerilimlerin küresel ekonomi ve enerji piyasalarına olan olumsuz etkilerine de değinerek, Türkiye’nin nükleer silahların yayılmasına karşı olduğunu belirtti. İlgili olarak, “Hiçbir ülke, İsrail dahil, nükleer silaha sahip olmamalıdır” ifadelerini kullandı.
