Detaylı bilgi için imajbet adresini ziyaret edebilirsiniz.
Kabakulak, paramyxovirus ailesine ait bir virüsün yol açtığı, vücuttaki bezleri ve sinir sistemini etkileyen bulaşıcı bir hastalıktır. Bu hastalık, solunum yolu ile ya da doğrudan temas yoluyla yayılır. Çocukluk döneminde herhangi bir yaşta görülebilen kabakulak, yetişkinlerde daha ciddi semptomlarla ortaya çıkabilmektedir. Kuluçka süresi genellikle 16-18 gün civarındadır, ancak bu süre 12-25 gün arasında değişiklik gösterebilir. En bulaşıcı dönem ise tükürük bezlerinin şişmesinden 1-2 gün önce başlar ve bu şişlikten sonra 5 gün boyunca devam eder.
Hastalığın başlangıcında ateş, baş ağrısı, iştahsızlık, halsizlik ve kulaklarda ağrı gibi belirtiler görülür. Çiğneme işlemi sırasında ağrı hissedilir ve parotis bezinde belirgin bir şişlik meydana gelir. Ateş genellikle 1-6 gün sürmekte olup, ateşin düşmesiyle birlikte genelde şişlik de kaybolur. Şişlik başlangıçta tek taraflıdır; fakat her iki parotis bezinde de şişlik gözlemlenebilir. Ayrıca diğer tükürük bezlerinde de iltihaplanma olabilir.
Kabakulak komplikasyonları arasında orşit (erkek çocuklarında testislerin iltihabı), meningoensefalit ve pankreatit yer alır. Orşit özellikle ergenlik dönemindeki erkeklerde sıkça rastlanan bir durumdur ve genellikle enfeksiyonun ilk haftasında ortaya çıkar. Bu durumda yüksek ateş, titreme, bulantı ve karın ağrısı gibi semptomlar yaşanabilir. Testisler ağrılı hale gelirken, ateş durumu da klinik tabloya eşlik eder. Orşit nadiren kısırlık veya cinsel işlev bozukluğuna yol açabilir.
Kabakulak vakalarının yaklaşık %30-40’ında hastalık belirti vermeden geçebilir. Tanı koymak için serolojik testler ve virüsün izolasyonu gibi yöntemler kullanılmaktadır; ancak her vakada laboratuvar testine ihtiyaç duyulmaz. Eğer hastanın öyküsü kabakulak ile ilgili ise ve tükürük bezlerinde iltihap bulguları varsa tanı klinik olarak konulur.
Korunma açısından aşılamanın önemi büyüktür; ancak tek doz aşılama yeterli koruma sağlamayabilir. Hastalık salgınlar oluşturabileceği için ergenlik çağındaki bireylerde kabakulak geçirme öyküsü yoksa aşılanmaları önerilmektedir. Tükürük bezlerindeki her şişme durumu kabakulak virüsüne bağlı olmayabilir; enterovirüsler ve sitomegalovirüs benzer belirtiler gösterebilirken, tek taraflı parotis bezi şişmelerinin altında yatan diğer nedenler arasında tıkanıklık veya enfeksiyonlar da düşünülmelidir.
Bu nedenle dikkatli olunması gereken en önemli hususlardan biri, herhangi bir şişliğin kabakulaktan kaynaklanmadığını bilmek ve gerektiğinde uzman desteği almak olacaktır.
Güncel erişim için imajbet giriş sayfasını inceleyebilirsiniz.
